Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?
Bir hisseyi tek seferde değil, farklı zamanlarda ve farklı fiyatlardan aldıysan, “kaça maliyetim var?” sorusunun cevabı ortalama maliyettir. Bu rakam, kâr ya da zararda olup olmadığını doğru görmenin temelidir.
Formül
Ortalama maliyet, toplam harcanan tutarın toplam adede bölünmesiyle bulunur:
Ortalama maliyet = (Toplam maliyet) ÷ (Toplam adet)
Varsayımsal örnek
Aşağıdaki rakamlar tamamen varsayımsaldır ve bir hisseye ya da öneriye işaret etmez.
- 1. alım: 100 adet × 10 TL = 1.000 TL
- 2. alım: 50 adet × 16 TL = 800 TL
Toplam maliyet 1.800 TL, toplam adet 150’dir. Ortalama maliyet: 1.800 ÷ 150 = 12 TL.
Komisyonu da dahil et
Alım sırasında ödediğin komisyon ve benzeri masraflar maliyetin parçasıdır. Yukarıdaki örnekte toplam komisyon 10 TL olsaydı toplam maliyet 1.810 TL, ortalama maliyet yaklaşık 12,07 TL olurdu. Küçük görünen fark, çok sayıda işlemde birikir.
Gerçekleşmeyen ve gerçekleşen kâr
Hisse henüz satılmadıysa kâr “gerçekleşmemiştir”; fiyat değiştikçe bu rakam da değişir. Satışla birlikte kâr ya da zarar “gerçekleşmiş” olur.
Güncel fiyatın 15 TL olduğunu varsayalım:
- Hepsini tutarsan: (15 − 12) × 150 = 450 TL gerçekleşmemiş kâr.
- 50 adedi 15 TL’den satarsan: (15 − 12) × 50 = 150 TL gerçekleşen kâr. Kalan 100 adedin ortalama maliyeti hâlâ 12 TL’dir ve (15 − 12) × 100 = 300 TL gerçekleşmemiş kâr taşır.
İki durumda da toplam 450 TL eder; fark, kârın ne kadarının cebine girdiğidir.
Sık yapılan hatalar
- Sadece son alım fiyatını maliyet sanmak.
- Komisyonları ve masrafları unutmak.
- Bölünme (split) veya bedelsiz sermaye artırımı sonrası adet ve fiyatı düzeltmemek.
- Farklı para birimindeki varlıklarda kur farkını hesaba katmamak.
Hesabı elle yapmak zorunda değilsin
Her yeni işlemde ortalama maliyeti elle güncellemek hataya açıktır. İşlemlerini kaydettiğinde ortalama maliyeti ve kâr-zararı kendiliğinden hesaplayan bir takip aracı bu işi sadeleştirir.
Varlıklarını tek yerde izlemek için STOKU uygulamasına göz atabilir, Borsa İstanbul hisselerini ve endekslerini piyasa sayfasında görebilirsin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Ayrıntılar için Sorumluluk Reddi sayfasına bakabilirsin. Yazıdaki rakamlar varsayımsaldır.